Μετάφραση, Ενότητα 6η

Ενότητα 6η, «Η μουσική εξημερώνει», Πολύβιος, Ιστορίαι, 4.20.4-21.1 

 
Πᾶσι μέν ἀνθρώποις                           Για όλους τους ανθρώπους  
μουσικήν [...]  ὄφελος (ἐστί) ἀσκεῖν,      είναι ωφέλεια  να ασκούν τη μουσική
Ἀρκάσι δέ καί ἀναγκαῖον (ἐστί). [...]      για τους Αρκάδες όμως είναι αναγκαίο. 
[...] Παρά μόνοις γάρ Ἀρκάσι               Γιατί μόνο στους Αρκάδες 
πρῶτον μέν οἱ παῖδες ἐκ νηπίων          πρώτα πρώτα τα παιδιά από τη νηπιακή τους ηλικία 
ᾄδειν ἐθίζονται κατά νόμους                 συνηθίζουν να τραγουδούν σύμφωνα με τους μουσικούς ρυθμούς 
τούς ὕμνους καί παιᾶνας,                    τους ύμνους και τους παιάνες, 
οἷς ἕκαστοι κατά τά πάτρια                   με τους οποίους ο καθένας σύμφωνα με τα πατροπαράδοτα 
τούς ἐπιχωρίους ἥρωας                      τους τοπικούς ήρωες  
καί θεούς ὑμνοῦσι·                             και τους θεούς υμνεί·
μετά δέ ταῦτα [...]                              μετά από αυτά
πολλῇ φιλοτιμίᾳ χορεύουσι                  με μεγάλο συναγωνισμό χορεύουν 
κατ’ ἐνιαυτόν                                     κάθε χρόνο 
τοῖς Διονυσιακοῖς αὐληταῖς                  με τη συνοδεία των αυλητών του Διονύσου 
ἐν τοῖς θεάτροις [...]                           στα θέατρα [...] 
Καί τῶν μέν ἄλλων μαθημάτων            Και από τα άλλα μαθήματα 
οὐδέν αἰσχρόν ἡγοῦνται                     δε θεωρούν καθόλου ντροπή 
ἀρνηθῆναί τι μή γιγνώσκειν                 να παραδεχτούν ότι δε γνωρίζουν κάτι, 
τήν γε μήν ᾠδήν                               το τραγούδι όμως
οὔτ’ ἀρνηθῆναι δύνανται                     ούτε μπορούν να αρνηθούν 
διά τό κατ’ ἀνάγκην πάντας μανθάνειν, επειδή υποχρεωτικά όλοι το μαθαίνουν, 
οὔθ’ ὁμολογοῦντες ἀποτρίβεσθαι        ούτε, αν το παραδεχτούν, (μπορούν) να απαλλαγούν 
διά τό τῶν αἰσχρῶν νομίζεσθαι τοῦτο. [...] επειδή αυτό θεωρείται ντροπή 
παρ’ αὐτοῖς                                      στην κοινωνία τους. [...] 
Ταῦτά τέ μοι δοκοῦσιν                       Αυτά μου φαίνεται 
οἱ πάλαι παρεισαγαγεῖν                     ότι τα θέσπισαν οι παλιοί 
οὐ τρυφῆς καί περιουσίας χάριν,        όχι για να καλλιεργήσουν τη φιληδονία και την επίδειξη πλούτου, 
ἀλλά θεωροῦντες μέν                        αλλά επειδή παρατηρούσαν 
τήν ἑκάστων αὐτουργίαν                    το μόχθο του καθενός 
καί συλλήβδην                                  και με λίγα λόγια 
τό τῶν βίων ἐπίπονον καί σκληρόν,    την επίπονη και σκληρή ζωή, 
θεωροῦντες δέ                                 και επειδή έβλεπαν 
τήν τῶν ἠθῶν αὐστηρίαν,                  την αυστηρότητα των ηθών, 
ἥτις αὐτοῖς παρέπεται                       η οποία ακολουθεί αυτούς 
διά τήν  ψυχρότητα καί στυγνότητα     εξαιτίας του ψύχους και της τραχύτητας
τοῦ περιέχοντος                               του τόπου στον οποίο ζουν 
τήν ὑπάρχουσαν κατά τό πλεῖστον      και η οποία υπάρχει στο μεγαλύτερο μέρος 
ἐν τοῖς τόποις.                                  αυτών των τόπων. 
 

Τρίτο παράλληλο κείμενο, Αιλιανός, Ποικίλη Ιστορία, 7.15 

Μετάφραση 
Όταν οι Μυτιληναίοι εξουσίαζαν στη θάλασσα, επέβαλαν στους συμμάχους που επαναστατούσαν την ακόλουθη τιμωρία: να μη μαθαίνουν τα παιδιά τους γράμματα ούτε να διδάσκονται μουσική, επειδή θεώρησαν ότι αυτή είναι η πιο βαριά από όλες τις τιμωρίες, να ζουν δηλαδή άμουσοι και αμαθείς.