Τέχνη

 

ΤΕΧΝΗ: 

είναι η δημιουργική έκφραση του ανθρώπου που χαρακτηρίζεται από αισθητική ποιότητα. 

Προσφορά της τέχνης: 

Η τέχνη δίνει στο δημιουργό της τη δυνατότητα να εκφραστεί, να εξωτερικεύσει τα συναισθήματα, τις σκέψεις, τους προβληματισμούς και τα όνειρά του. 
Αποτελεί μορφή επικοινωνίας του καλλιτέχνη με το κοινό μέσω του έργου του.
Προσφέρει αισθητική συγκίνηση και τροφή για σκέψη στο θεατή/ακροατή. Συντελεί στην πνευματική καλλιέργεια και παιδεία, εξυψώνει τον άνθρωπο πνευματικά και ηθικά. 
Συμβάλλει στη γενικότερη πρόοδο της κοινωνίας και του πολιτισμού, καθώς και στην κατάκτηση υψηλής ποιότητας ζωής. 

Ο ρόλος του καλλιτέχνη: 

Ο καλλιτέχνης, όπως και κάθε δημιουργός, οφείλει: 
* Να είναι συνειδητοποιημένος πολίτης και να θέτει τις δυνατότητές του στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου. Πρωταρχικό του μέλημα πρέπει να είναι «η τέχνη για τον άνθρωπο». 
* Να αποτελεί πρότυπο συμπεριφοράς, για να μπορέσει να πείσει με το έργο του και να λειτουργήσει ως πνευματικός ταγός της κοινωνίας. 
* Να αγωνίζεται για την κατάκτηση της εσωτερικής ελευθερίας. Ο καλλιτέχνης πρέπει να δημιουργεί ανεξάρτητα και ανεπηρέαστος από δεσμεύσεις ή πιέσεις. 
* Να μην εμπορευματοποιεί την τέχνη του. Αν αντικειμενικός στόχος του είναι μόνο το υλικό κέρδος ή η προσωπική προβολή, τότε εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς πως η τέχνη αυτή μπορεί να υπηρετεί σκοπιμότητες που αντιστρατεύονται την αλήθεια, να ασκεί προπαγάνδα, να φανατίζει, να «λασπολογεί». 
*Χρέος, τέλος, του δημιουργού είναι να γίνει δάσκαλος και να μυήσει στον τρόπο δημιουργίας του νέους ανθρώπους που θα συνεχίσουν το έργο του.

Η τέχνη και το σύγχρονο σχολείο: 

Ο ανθρωπιστικός και παιδαγωγικός ρόλος της τέχνης είναι αδιαμφισβήτητος. Θα έπρεπε, λοιπόν, να αποτελεί βασικό στοιχείο της εκπαίδευσης. Κάτι τέτοιο ελάχιστα συμβαίνει σήμερα. 
Συγκεκριμένα: 
- Η οργάνωση καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, εκθέσεων, συναυλιών κ.λπ. είναι περιορισμένη ή αντιμετωπίζεται ως απώλεια χρόνου. 
- Τα μαθήματα μουσικής και καλλιτεχνικών που προβλέπονται από το αναλυτικό πρόγραμμα θεωρούνται δευτερεύοντα και αντιμετωπίζονται με προκατάληψη. 
- Λίγα σχολεία διαθέτουν τις κατάλληλες υποδομές ή θεατρικές, μουσικοχορευτικές ομάδες κ.λ.π. 
- Οι μαθητές δεν επισκέπτονται συχνά μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, καλλιτεχνικά εργαστήρια κ.λ.π., ώστε να συνειδητοποιήσουν την αξία της τέχνης. Ακόμη κι όταν πραγματοποιούνται τέτοιες επισκέψεις, υλοποιούνται με τρόπο τυποποιημένο, που αφήνει αδιάφορους και αμέτοχους τους μαθητές. 
- Το μάθημα της ιστορίας της τέχνης διδάσκεται προαιρετικά και συνήθως χωρίς το απαραίτητο εποπτικό υλικό. 
- Η εκπαίδευση σήμερα μοιάζει να στοχεύει περισσότερο στη δημιουργία παραγωγικών μονάδων παρά ανθρώπων αισθητικά ευαίσθητων και καλλιτεχνικά παιδευμένων. Ο μαθητής καταλήγει να συνδέει το σχολείο αποκλειστικά με την εισαγωγή σε κάποιο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, που με τη σειρά της καθορίζει και την επαγγελματική του σταδιοδρομία. Πρόκειται για μια νοοτροπία καθαρά ωφελιμιστική που απομακρύνει το νέο από την τέχνη, καθώς δεν υπόσχεται άμεσα και μετρήσιμα κέρδη. 
- Οι σχολικοί χώροι σπάνια χαρακτηρίζονται από καλαισθησία ή την προβολή έργων και μορφών τέχνης.

Προτάσεις: 

- Στροφή προς μια ανθρωπιστική κατεύθυνση σπουδών και αναβάθμιση των καλλιτεχνικών μαθημάτων. 
- Συμμετοχή στην πολιτιστική ζωή με την παρουσίαση και οργάνωση καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων. 
- Διάθεση περισσότερου χρόνου στο Πρόγραμμα Σπουδών και κατάλληλου υλικοτεχνικού εξοπλισμού. 
- Ενημέρωση και γνωριμία με δημιουργήματα Τέχνης και με δημιουργούς. 
- Επίσκεψη μετά από κατάλληλη προετοιμασία σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, μουσεία, εργαστήρια δημιουργών και συμμετοχή σε εκπαιδευτικά προγράμματα με σχετικό θέμα. 
- Γνωριμία με την τέχνη άλλων λαών μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων πχ. e-twinning, με ανταλλαγές επισκέψεων κ.λπ. 
- Αξιοποίηση έργων τέχνης στη διδασκαλία μιας σειρά μαθημάτων όπως η Λογοτεχνία, η Ιστορία, η Γεωγραφία κα. στο πλαίσιο μιας διαθεματικής προσέγγισης των αντικειμένων.
- Δημιουργία ευκαιριών εντός ή εκτός του σχολικού χώρου για την καλλιτεχνική έκφραση των παιδιών (πχ. δημιουργία graffiti, αφίσας κ.λπ.).
 
Συμπέρασμα: Αποτελεί ανάγκη να δοθεί έμφαση στην αισθητική αγωγή των νέων με νέα μαθήματα, βιβλία, εποπτικά μέσα, αλλαγή σε διδακτικές μεθόδους, αλλά και την απαραίτητη χρηματοδότηση, γιατί η αναβάθμιση της αισθητικής του πολίτη αποτελεί τη βάση για την ευρύτερη καλλιέργειά του.
 
Καπούτση Σύρμω, φιλόλογος