Κ. Π. Καβάφης, Όσο μπορείς

 

Ανάλυση 

Το ποίημα ανήκει στα διδακτικά (ή φιλοσοφικά) ποιήματα του Καβάφη, αφού προτείνει μια στάση ζωής στον αναγνώστη. Διακρίνονται σ’ αυτό τα βασικά ποιητικά χαρακτηριστικά του Αλεξανδρινού ποιητή. Κυριαρχούν η σοβαρότητα και η απαισιοδοξία, που όμως δεν οδηγούν στην καταστροφή και στην απελπισία. Όπως και σε άλλα ποιήματά του, δίνεται έμφαση στο αίσθημα της αξιοπρέπειας, της υπερηφάνειας. Ο ποιητής δεν ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο που κάνει τη ζωή του «όπως τη θέλει», αυτόν που ευτυχεί, που αισθάνεται επιτυχημένος. Αυτός που τον ενδιαφέρει είναι ο άνθρωπος που δεν μπορεί να ζήσει τη ζωή του όπως θέλει, ο αποτυχημένος, ο ηττημένος, ο καταπιεσμένος - από εσωτερικά ή εξωτερικά αίτια - άνθρωπος. Έστω κι έτσι, πρέπει να έχει την εσωτερική δύναμη να αποφεύγει καταστάσεις που τον υποβιβάζουν, που τον «εξευτελίζουν», κατά την άποψη του ποιητή. Ως εξευτελισμό ο ποιητής ορίζει τις ανούσιες συναναστροφές, τις άσκοπες συζητήσεις. Συμβουλεύει τον αναγνώστη να μην ενδίδει σε μειωτικές για την προσωπικότητά του πράξεις, που θα τον οδηγήσουν στην αλλοτρίωση, στην αίσθηση δηλαδή ότι ζει μια ζωή που του φαίνεται ξένη, του έγινε βάρος, ενόχληση (φορτική). 
Το ποίημα είναι γραμμένο στο β΄ενικό πρόσωπο. Δημιουργείται έτσι μια αμεσότητα στο ύφος, καθώς ο αναγνώστης νιώθει ότι του απευθύνεται προσωπικά. Το ποίημα αποκτά επίσης έναν εξομολογητικό, προσωπικό τόνο, τη μορφή ενός εσωτερικού διαλόγου, μοιάζει σαν να ακούμε τις σκέψεις του ποιητή που απευθύνει πρώτα στον εαυτό του. 
Παρά την πρώτη απισιόδοξη εντύπωση που δημιουργεί, η πρόταση του ποιητή είναι μια θετική πρόταση ζωής: ο άνθρωπος να παραμείνει σε σύνδεση με τον εσώτερό του εαυτό, να μην αλλοτριωθεί από τη μάζα, να παραμείνει συνεπής στις προσωπικές του αξίες και οράματα.
 
Καπούτση Σύρμω, φιλόλογος